U periodu od 8-12 jula 2025. godine u Bukureštu, Rumunija, održao se 12.. Kongres Balkanske Unije Fizičara (https://bpu12.ucv.ro/), Na njemu je prof. dr Mara Šćepanović prezentovala rad koji jeurađen uz koautorstvo prof. dr Vladimira Drekalovića,. Rad pod nazivom: THE INTERRELATION OF PHYSICS AND PHILOSOPHY: A DIALOGUE BETWEEN SCIENCE AND THOUGHT, ispituje duboku i trajnu vezu između fizike i filozofije, odnos koji je oblikovao putanju ljudskog istraživanja od antike do danas. Prateći njihove zajedničke istorijske korijene, ovaj rad naglašava kako su rane filozofske spekulacije postavile temelje naučnom rasuđivanju. Uprkos modernom institucionalnom razdvajanju između ove dvije discipline, fizika nastavlja da se bori sa pitanjima koja su fundamentalno filozofske prirode, pitanjima koja se tiču suštine vremena, prostora, uzročnosti, determinizma i prirode same stvarnosti.

32. regionalni filozofski skup u Sremskim Karlovcima

U okviru 54. Brankovog kola, jedne od najznačajnih kulturnih manifestacija Srbije, a u organizaciji Srpskog filozofskog društva, održan je 32. regionalni filozofski skup. Na skupu je učešće uzelo 25 filozofa iz Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore. Crnu Goru su na ovom skupu predstavljali Sonja Tomović Šundić sa Fakulteta političkih nauka Univerziteta Crne Gore i Vladimir Drekalović sa Filozofskog fakulteta istog univerziteta. Skup je tradicionalno održan u izuzetnom istorijskom ambijentu Sremskih Karlovaca i Karlovačke gimnazije, prve srpske gimnazije.

Vladimir Drekalović je održao predavanje pod naslovom Jedno savremeno razumijevanje odnosa matematičkih struktura i fizičkog svijeta – negiranje ili potvrda tradicionalnog pristupa? u kojem je dao analizu i kritički osvrt na članak Mary Leng Models, structures, and the explanatory role of mathematics in empirical science, objavljenom 2021. godine u časopisu Synthese.

Ovaj skup je bio prilika za osnaženje starih kao i jačanje novih veza među filozofima Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore.

Program skupa

Knjiga sažetaka

Brankovo kolo

Link na foto galeriju:

U okviru aktivnosti predviđenih nacionalnim naučno-istraživačkim projektom NAFASEP (Nauka i njeni filozofski aspekti u savremenom balkanskom prostoru – ideja naučne integracije) koji finansira Ministarstvo nauke, prosvjete i novacija, a na poziv slovačkih kolega, profesor Vladimir Drekalović je od 18. do 20. juna 2025. godine bio gost Studijskog programa za filozofiju Filozofskog fakulteta Univerziteta Komenski u Bratislavi. Ovom posjetom je je osnažena već postojeća saradnja između dva univerziteta u oblasti filozofije nauke. U okviru realizovanih aktivnosti, profesor Drekalović je bio dio komisije za odbranu doktorske disertacije Non-casual Explanation in Natural Sciences koju je uspješno odbranio kandidat Dalibor Makovník. Takođe, profesor Drekalović je održao predavanje po pozivu, pod nazivom Can Mathematical Platonism be Justified by Mathematical Explanation in Science, kolegama sa Odsjeka za Logiku i metodologiju nauke Univerziteta Komenski. Navedene aktivnosti su sufinansirane crnogorskim i slovačkim nacionalnim projektima.

Linkovi na događaje:
https://fphil.uniba.sk/katedry-a-odborne-pracoviska/klmv/aktuality/

https://fphil.uniba.sk/studium/student/doktorandske-studium/obhajoby-dizertacnych-prac-2025/

Link na foto galeriju:

19. Mediteranski korijeni filozofije

U Hrvatskoj, u Splitu, je od 3. do 5. aprila 2025. godine održana međunarodna filozofska konferencija Mediteranski korijeni filozofije, devetnaesta po redu. Na konferenciji je učestvovalo 35 izlagača iz 8 država.

U okviru realizacije aktivnosti projekta Nafasep Vladimir Drekalović je na konferenciji izložio rad pod naslovom Infinity – The Multidisciplinary Interface Between Philosophy, Mathematics and Theology. Rad se bavi analizom pojma beskonačnosti i različitim aspektima sa kojih se ovaj pojam može razmatrati.

Link na program Konferencije:
https://sites.google.com/view/mkf-ffst/programprogramme/programprogramme

Link na galeriju Konferencije:
https://sites.google.com/view/mkf-ffst/po%C4%8Detna-stranicahome/galerijagallery

Knjiga apstrakata:

Link na foto galeriju:

Filozofija interdisciplinarnosti i fenomen interdisciplinarne razmene u praksi naučnog modelovanja

Saradnik u istraživanju projekta msr Bojan Milunović objavio je rad u tematskom zborniku Jezik i društvene nauke u kontaktu: izazovi interdisciplinarnosti, nastalom na osnovu izlaganja na istoimenoj međunarodnoj konferenciji održanoj 5. oktobra 2024. na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu.

Rad ispituje fenomen interdisciplinarne saradnje i razmene u praksi naučnog modelovanja. Kroz studiju slučaja konstrukcije Lotka-Voltera matematičkog modela predatorstva, autor nastoji da odgovari na pitanja šta modele čini pogodnim predmetom interdisciplinarne razmene, i šta nam epizode razmene modela otkrivaju o prirodi interdisciplinarnog naučnog rada.

Link na zbornik:

U Podgorici je 27.9.2024. godine, na Univerzitetu Crne Gore, održana međunarodna naučna konferencija „Nauka, filozofija nauke i naučna metodologija“. Konferencija je dio aktivnosti koje se sprovode u okviru naučnog projekta NAFASEP, a čiji je nosilac Filozofski fakultet Univerziteta Crne Gore. Izdavačka kuća Golbi je publikovala Zbornik radova sa ovog naučnog skupa. U Zborniku, čiju redakciju čine naučnici iz deset evropskih zemalja, je objavljeno osamnaest istraživačkih tekstova u kojima se razmatraju opšta pitanja nauke, filozofije nauke i naučne metodologije.

Link do zbornika

Jačanje veza između balkanskih istraživača iz oblasti filozofije nauke

Članovi naučnoistraživačkog projekta NAFASEP, čiji je nosilac Filozofski fakultet Univerziteta Crne Gore, su 14. i 15. novembra realizovali studijski posjetu Filozofskom fakultetu Univerziteta u Splitu i Naučnom centru „Berislav Žarnić“. Prvog dana posjete je u organizaciji Filozofskog fakulteta u Splitu održan okrugli sto pod nazivom Filozofski izazovi savremene nauke na kojem je izlaganja imalo ukupno trinaest istraživača iz Hrvatske, Crne Gore, Srbije i Slovenije. Drugi dan studijske posjete je organizovan sastanak članova Naučnog centra „Berislav Žarnić“ i članova naučnoistraživačkog projekta Nafasep. Studijska posjeta je iskorišćena kako bi se uspostavile nove veze između članova naučnoistraživačkog projekta Nafasep i balkanskih istraživača koji se bave problemima iz oblasti filozofije nauke.

Više o programu i sadržaju skupa se može vidjeti na linku:

Link na foto album:

A speculative turn in science and philosophy of science

Aktivni istraživač projektnog tima, dr Slobodan Perović, je u koautorstvu kao prvi autor objavio naučni rad u prestižnom časopisu Metaphilosophy koji se nalazi u bazi Arts & Humanities Citation Index. Riječ je o naučnom radu iz oblasti filozofije nauke naslova: A speculative turn in science and philosophy of science.

Autori se u radu bave glavnim osobinama i ciljevima spekulativnog rada u savremenoj nauci čiji je razvoj izrazito ubrzan od perioda Drugog svjetskog rata.

Link do časopisa

U Podgorici održana međunarodna naučna konferencija „Nauka, filozofija nauke i naučna metodologija“

Filozofski fakultet Univerziteta Crne Gore je u saradnji sa partnerskim ustanovama, Prirodno-matematičkim fakultetom UCG i Filozofskim fakultetom Univerziteta u Beogradu, organizovao međunarodnu naučnu konferenciju „Nauka, filozofija nauke i naučna metodologija“ koja je održana 27.9.2024. godine u rektoratu Univerziteta Crne Gore. Skup je dio aktivnosti u okviru Dana nauke i inovacija, a jedan je od ciljeva koji se ostvaruju u okviru projekta NAFASEP (Nauka i njeni filozofski aspekti u savremenom balkanskom prostoru – ideja naučne integracije) koji finansira Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore.

Konferenciju su otvorili direktorica direktorata za naučno-istraživačku djelatnost Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija mr Marica Melović i dekanica Filozofskog fakulteta prof. dr Tatjana Novović. Na konferenciji je učestvovalo više od trideset istraživača iz više evropskih zemalja sa ukupno dvadeset i tri izlaganja. Svoje predstavnike/istraživače na Konferenciji su imali Filozofski, Filološki, Prirodno-matematički, Elektrotehnički, Mašinski, Pomorski i Biotehnički fakultet, te Fakultet političkih nauka. Teme koje su dominirale tokom skupa su imale karakter multidisciplinarnosti čime su na direktan način osnaženi povezivanje i integracija istraživača iz različitih naučnih oblasti iz regiona.

Plenarna izlaganja na Konferenciji su imali profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu Slobodan Perović (Romantic versus Toolbox Science: Assessing the Value of Modern Cosmology), profesor Elektrotehničkog fakulteta UCG Radovan Stojanović (Hyper-publishing and Scientometrics - Two Sides of the Coin) i profesor Fakulteta društvenih nauka Univerziteta u Gdanjsku Patryk Dziurosz-Serafinowicz (Evidence Gathering and Decision Theories). Nakon Konferencije će biti objavljen zbornik radova.

Link na UCG

Galerija fotografija

FILOZOFSKI FAKULTET UNIVERZITETA CRNE GORE

Konferencija (Program / Knjiga apstrakata)

NAUKA, FILOZOFIJA NAUKE I NAUČNA METODOLOGIJA

Podgorica, Crna Gora, 27. septembar 2024.
Univerzitet Crne Gore, Rektorat

Program konferencije